#MadamePuja​ พาเที่ยว​-กรมธนารักษ์ ชมความเป็นมาของเงินในอดีต ที่“พิพิธภัณฑ์เหรียญกษาปณานุรักษ์”  ณ​ ถนนจักรพงษ์ แขวงชนะสงคราม​ กทม.

GLITZ​MAGAZINES​ ดีใจ​มากที่ถูก​เชิญ​มา​ร่วมชมและ​เรียนรู้​ถึง​เส้นทางความเป็​นมาของเงินตราตั้งแต่อดีตที่าผ่านมา​ ณ“พิพิธภัณฑ์เหรียญกษาปณานุรักษ์” ที่ทางกรมธนารักษ์ได้ปรับปรุงอาคารสำนักบริหารเงินตรา โดยมีการปรับเปลี่ยนรูปแบบอาคาร ภูมิทัศน์ภายนอกและระบบต่าง ๆ ให้เป็นพิพิธภัณฑ์ที่สวยงาม อินเตอร์ และนำเทคโนโลยีที่ทันสมัยมาใช้ประกอบการจัดแสดง

นางวรนุช ภู่อิ่ม  ที่ปรึกษาด้านการบริหารเหรียญกษาปณ์และทรัพย์สินมีค่า​ เล่าถึงความเป็​น​มา​ และไฮไลท์ใน​แต่ละชั้น

โดยที่พิพิธภัณฑ์เหรียญกษาปณานุรักษ์นี้​มีการแสดงภายใต้แนวความคิด “วิถีแห่งเงินตรา   สินล้ำค่าของแผ่นดิน” โดยตระหนักถึงความสำคัญของผู้พิการ ผู้สูงอายุ เด็ก และชาวต่างชาติ จึงนำแนวคิดอารยสถาปัตย์ หรือการออกแบบเพื่อทุกคน (Universal Design) มาใช้ออกแบบพิพิธภัณฑ์​ ที่ใส่ใจ​ต่อผู้​เข้ามาชมพิพิธภัณฑ์​  มีทั้งพื้นที่สำหรับผู้ใช้รถเข็น คำบรรยายอักษรเบรลล์ เพื่อ​ให้​โอกาส​สำหรับผู้​ที่​พิการ​ทางสายตา นั​บเป็นแหล่งเรียนรู้เฉพาะด้านเกี่ยวกับเหรียญกษาปณ์และเงินตราสำหรับผู้ที่สนใจ นักสะสม และประชาชนทั่วไป โดยได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาล​ที่​10​ และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดพิพิธภัณฑ์เหรียญกษาปณานุรักษ์ อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 2562 ที่ผ่านมา

พิพิธภัณฑ์เหรียญกษาปณานุรักษ์แห่งนี้เป็นแหล่งเรียนรู้ ด้านประวัติศาสตร์ เศรษฐกิจ และสังคมของประเทศ โดยจัดแสดงเงินตราโบราณ เหรียญกษาปณ์ เหรียญที่ระลึก เงินตราต่างประเทศ และเผยแพร่ภารกิจของกรมธนารักษ์ด้านการผลิตเหรียญกษาปณ์    การอนุรักษ์เงินตราโบราณ และเป็นแหล่งเรียนรู้เฉพาะด้านเหรียญกษาปณ์และเงินตราสำหรับผู้สนใจ นักสะสม เยาวชน และประชาชนทั่วไป ชมฟรี นอกจากนี้ยังเป็นพื้นที่สร้างสรรค์ (Creative Space) สำหรับนักสะสมเหรียญและผู้สนใจทั่วไป ตลอดจนการจัดนิทรรศการ และกิจกรรมที่เกี่ยวกับเหรียญกษาปณ์ 

ภายในพิพิธภัณฑ์เหรียญกษาปณานุรักษ์ มีการจัดแสดงนิทรรศการถาวร และนิทรรศการชั่วคราว โดยมีจุดเด่น ดังนี้

ชั้น ๑ นิทรรศการถาวร

ห้องปฐมบทแห่งเงินตรา จัดแสดงเรื่องราวความเป็นมาของเงินตรา จุดเริ่มต้นการนำสิ่งของมาแลกเปลี่ยนกันตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ก่อนแปรเปลี่ยนสู่การใช้สื่อกลาง และปรับวัสดุของสื่อกลางเป็นโลหะ เพื่อความสะดวกและคงทนต่อการใช้จ่าย โดยเรื่องราวทั้งหมดได้บอกเล่าผ่านแอนิเมชั่น ๔ มิติที่ฉายบนผนังถ้ำ ด้วยมุมมอง ๓๖๐ องศา

ห้องเส้นทางวิวัฒนาการเงินตรา จัดแสดงวิวัฒนาการของสื่อกลางในการแลกเปลี่ยนตามแต่ละพื้นที่ จำลองบรรยากาศป่า ธรรมชาติ และสื่อกลางในการแลกเปลี่ยน เช่น หนังสัตว์ ใบชา เกลือแท่ง และเมล็ดโกโก้

นิทรรศการชั่วคราว ได้แก่ นิทรรศการเรื่องเงินตรารัตนโกสินทร์และ นิทรรศการสืบราชย์ สานพระราชปณิธาน

ชั้น ๒ นิทรรศการถาวร

ห้องนานาอาณาจักรเหรียญ จัดแสดงเหรียญโบราณที่มีการใช้ในชุมชนแรกเริ่มที่ปรากฏในพื้นที่ประเทศไทย หรือดินแดนสุวรรณภูมิ มีการจัดแสดงเหรียญอาณาจักรฟูนัน ทวารวดี ลพบุรี และศรีวิชัย พร้อมจำลองบรรยากาศ    แต่ละสมัยผ่านการฉาย Projector และเทคโนโลยี 4D โดยจัดแสดงเหรียญจริงในบรรยากาศการจำลอง

ห้องเริ่มต้นอาณาจักรไทย นำเสนอเรื่องราวการใช้เงินตราในสมัยสุโขทัย และอยุธยา โดยเล่าเรื่องราวของการใช้เงินพดด้วงในแต่ละสมัยผ่านการจำลองบรรยากาศตลาดการค้าโบราณ จัดแสดงเงินพดด้วง ตราสัญลักษณ์บนเงินพดด้วง    ในสมัยสุโขทัย จนถึงรัตนโกสินทร์ตอนต้น รวมถึงเงินตราร่วมสมัยในอาณาจักรล้านนา ล้านช้าง และเงินตรา ทางภาคใต้ โดยมีเหรียญที่เป็นไฮไลท์

เช่น พดด้วงทองคำตราพระมหามงกุฎ – พระแสงจักร ซึ่งพระบาทสมเด็จ          พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นเป็นที่ระลึกสำหรับพระราชทานในโอกาสสำคัญ      สร้างหลังจากเสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติแล้ว ,เหรียญกษาปณ์ทองคำ ทศ พิศ พัดดึงส์ สืบเนื่องจาก พระบาทสมเด็จ    พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงมีแนวพระราชดำริที่จะแก้ไขปัญหาทองคำล้นระบบ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้นำทองคำมาผลิตเป็นเหรียญกษาปณ์ทองคำ และนำออกใช้หมุนเวียนชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย ตลอดจนค้าขายกับ              ชาวต่างประเทศได้จริงควบคู่ไปกับเหรียญกษาปณ์เงินที่มีอยู่ในท้องตลาด โดยมี ๓ ชนิด ราคา คือ เหรียญทองทศ พิศ พัดดึงส์

ห้องกษาปณ์รัตนโกสินทร์ จัดแสดงเงินตราที่ผลิตขึ้นตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ ๔ จนถึงรัชกาลที่ ๙ นำเสนอความเฟื่องฟูทางการค้าและระบบเงินตราที่นำไปสู่ความเป็นอารยะแห่งประเทศสยาม เป็นการเปลี่ยนผ่านจากเงินพดด้วง            สู่เหรียญกษาปณ์ที่แสดงให้เห็นถึงวิวัฒนาการของนวัตกรรมการผลิตเหรียญของไทยจากอดีตจนถึงปัจจุบัน โดยมี       เหรียญที่เป็นไฮไลท์ เช่น เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกพระมหามงกุฎ – กรุงสยาม หรือ “เหรียญแต้เม้ง” , เหรียญเงิน       ตราพระบรมรูป – ตราแผ่นดิน , พดด้วงตราพระแสงจักร – จุลมงกุฎ – ช่อรำเพย 

ห้องเหรียญนานาชาติ จัดแสดงเหรียญกษาปณ์หมุนเวียน เหรียญกษาปณ์ที่ระลึก และเหรียญที่ระลึกประเทศต่าง ๆ ทั่วโลก ในรูปแบบที่สวยงามและเป็นเอกลักษณ์เฉพาะ การบอกเล่าเรื่องราวของเหรียญผ่านสัญลักษณ์ของประเทศนั้น ๆ และเหตุการณ์สำคัญ นอกจากนี้ยังมีเทคโนโลยี Global Touch screen หรือจอทรัชสกรีนทรงกลมขนาดใหญ่            ที่รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับเงินตราที่ใช้ในแต่ละประเทศ

Elements of Life: Cheetah DNA Coin

โดยมีเหรียญที่เป็นไฮไลท์ เช่น เหรียญกษาปณ์ที่ระลึก Elements of Life: Cheetah DNA Coin เป็นครั้งแรกของโลกที่มีการสกัด DNA ของเสือชีต้าห์ มาไว้ในหลอดแก้วขนาดเล็กบนหน้าเหรียญ โดย DNA ต้นแบบเป็นของ “Abay” เสือชีต้าห์แสนเชื่องประจำสวนสัตว์ Brunswick สาธารณรัฐคองโก, เหรียญกษาปณ์ที่ระลึก Chondrite Impact – Meteorite NWA 4037 สร้างเป็นที่ระลึกในเหตุการณ์อุกกาบาต NWA 4037 เป็นอุกกาบาตที่ตกลงมาเมื่อ พ.ศ. 2548 ทางตะวันตกเฉียงเหนือของแอฟริกา (NWA) มีการฝังชิ้นส่วนของอุกกาบาตลงบนเหรียญและออกแบบให้มีลักษณะเว้า ซึ่งเป็นเทคนิคใหม่ในการผลิตเหรียญ

และเหรียญกษาปณ์       ที่ระลึก Seven New Wonders of the World เป็นเหรียญกษาปณ์ทรงกลม ผลิตโดยโรงกษาปณ์โปแลนด์         ใช้เทคนิคพิเศษสร้างลวดลายแผนที่สมัยโบราณโดยรอบ ประดับด้วยคริสตัล Swarovski จำนวน ๗ เม็ด แสดงตำแหน่งที่ตั้ง    ๗ สิ่งมหัศจรรย์ของโลก

นอกจากนี้ยังมี ห้องเหรียญกับสังคมไทย ห้องรู้รอบเหรียญ และห้องร้อยเรียงเรื่องเงินตรา

 

ชั้น ๓ นิทรรศการถาวร

ห้องวัฒนากษาปณ์ไทย จัดแสดงเหรียญที่สร้างขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ ๙ ที่กรมธนารักษ์จัดสร้างขึ้นในวาระโอกาสต่าง ๆ ประกอบด้วย เหรียญกษาปณ์หมุนเวียน เหรียญกษาปณ์ที่ระลึก เหรียญที่ระลึก และเหรียญที่ระลึกประดับแพรแถบ โดยมีเหรียญที่เป็นไฮไลท์      

  เช่น เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกเสด็จนิวัตพระนคร ซึ่งเป็นเหรียญกษาปณ์ที่ระลึกเหรียญแรกแห่งสมัยรัชกาลที่ ๙,        เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกช้างไทย กรมธนารักษ์ได้จัดทำขึ้น เพื่อเผยแพร่พระเกียรติคุณของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ที่ทรงมีพระราชดำริเรื่องการอนุรักษ์ช้างป่า โดยเป็นเหรียญกษาปณ์ที่ระลึกรุ่นแรกที่เปิดจำหน่ายในตลาดต่างประเทศ

พิพิธภัณฑ์เหรียญกษาปณานุรักษ์ ตั้งอยู่ ณ ถนนจักรพงษ์ แขวงชนะสงคราม เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร  เปิดให้บริการวันอังคาร – วันศุกร์ ตั้งแต่เวลา ๐๘.๓๐ – ๑๖.๓๐ น. วันเสาร์ – อาทิตย์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์           ตั้งแต่เวลา ๑๐.๐๐ – ๑๘.๐๐ น. (ปิดให้บริการทุกวันจันทร์ ช่วงเทศกาลปีใหม่ และเทศกาลสงกรานต์) ประชาชน    ทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ เข้าชมฟรี

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม โทรศัพท์ ๐ ๒๒๘๒ ๐๘๑๘ โทรสาร ๐ ๒๒๘๑ ๐๓๕๒            เว็บไซต์ http:// emuseum.treasury.go.th เฟซบุ๊ก https://www.facebook.com/coinmuseumthailand

📸ภาพ​:  อนรรฆ​ พุ่มประยูร, พิพิธภัณฑ์เหรียญกษาปณานุรักษ์